روزگار در تعظیم مادری بود که کوچههای مدینه هنوز داغدار او بودند؛ و در همین هنگام، در حاشیه همان روزهای سوزناک، پیر مکتب عزاداری که تمام رمق عمرش را به پای برپایی شعائر فاطمی گذاشته بود، چشم به در دوخت. طولی نکشید که سحرگاهی آرام، روح ملکوتی آیتالله العظمی وحید خراسانی پر کشید. شهر قم در بدرقه این فقیه ربانی لرزید و زمزمه «إِنَّا لَا نَعْلَمُ مِنْهُ إِلَّا خَیْراً» بر آسمان نشست؛ و امروز، نوبت به آغوش گشوده حضرت رضا (ع) رسید تا خادم دیرین خانوادهاش را در رواق دارالسعاده و درست در پایین پای خویش پناه دهد؛ پایانی زیبا بر داستانی که با عشق اهلبیت (ع)، آغاز شده بود.
از نیشابور تا نجف؛ هفتاد سال زانو زدن در محضر معارف
روایت او، روایت مکتبی است که روی ستونهای محکم اجتهاد استوار شده بود. از روزی که در دیار نیشابور چشم به جهان گشود تا سالهای هجرت به مشهد و آغاز تحصیلات حوزوی، همهچیز گویای تلاشی بیوقفه برای رسیدن به سرچشمه دین بود. سپس راهی نجف اشرف شد تا در حوزه علمیه نجف و در محضر استادان برجستهای، چون آیتاللهالعظمی خویی، جانش را با انفاس قدسی فقهای بزرگ سیراب سازد. اندیشه او در امتداد تفکر فقهای نامدار شیعه، شکل گرفت.
وقتی در پاییز سال ۱۳۴۹ به ایران بازگشت و در حوزه علمیه قم اقامت گزید، کرسی درس خارج فقه و اصولش به یکی از پررونقترین و عمیقترین حوزههای بحث تبدیل شد. پس از رحلت آیتاللهالعظمی اراکی در سال ۱۳۷۳، نام او در شمار مراجع برجسته شیعه درخشید؛ بار سنگینی از مرجعیت، پاسخگویی و هدایت مؤمنان که تا سال ۱۳۹۷ و قبل از توقف درسها به علت کسالت، بیوقفه، ادامه داشت.
فقهی که در طهارت اشک، شسته شد
اما فرق این فقیه در چه بود؟ در اینکه فقه را نه نقطه پایان، بلکه معبری برای رسیدن به حریم ولایت میدید. در نگاه او، درس و بحث اگر به محبت اهلبیت (ع) ختم نمیشد، ناقص بود. اندیشه مذهبیاش بر جایگاه محوری قرآن، روایات اهلبیت (ع) و آموزههای امامان شیعه استوار بود. هرگاه سخن از مظلومیت حضرت زهرا (س) به میان میآمد یا نام صاحبالزمان (عج) بر زبانش جاری میشد، هیبت استادی جای خود را به لرزش شانه و جاری شدن اشک، میداد.
او بر برگزاری مراسم عزاداری و بزرگداشت مناسبتهای مذهبی شیعه، بهویژه ایام فاطمیه؛ تأکید بسیار داشت و این باور را در متن آثارش نیز به یادگار گذاشت. کتاب «علی أعتاب ذکری المصیبة العظمی» و «فدک، نحله خاتم» درباره حضرت زهرا (س) هستند، و «إن الحسین مصباح الهدی و سفینة النجاة» و «مصباح الهدی» درباره جایگاه امام حسین (ع). در حوزه امامت و مهدویت نیز «حلقه وصل رسالت و امامت» و «به یاد آخرین خلیفه و حجت پروردگار» را نوشت. اینها فقط عنوان کتاب نیستند؛ کسی که سالها بر بزرگداشت ایام فاطمیه تأکید میکرد، همان کسی است که درباره فدک و مصیبت بزرگ مینویسد. یک جور همخوانی میان حرف و عمل.
در کنار این آثار، رساله عملیه او نیز مسیر همیشگی یک مرجع را نشان میدهد: «توضیح المسائل» به فارسی و «منهاج الصالحین» به عربی، کتابهایی که مکلف وقتی نمیداند چه کند، سراغشان میرود. فقه را نه برای بحث در حجره، که برای زندگی مردم میخواست.
دارالسعاده؛ سرآمدن انتظار در پایین پای امام
عجب تقدیر شیرین و پرمعنایی! او درست در سایهسار همان ایامی که تمام عمر برایش سینه زده بود، رخت سفر بست. پیکرش از قم به مشهد آمد؛ به خاک آستان مقدسی که پناهگاه دیرینه او بود.
امروز، بر اساس وصیت خودش و خواسته خانواده، پیکر مطهرش در رواق دارالسعاده، در محدوده پایین پای مضجع شریف امام هشتم (ع) به خاک سپرده شد. چه جایی شایستهتر از پایین پای امام برای کسی که تمام عمر، سر تواضع در برابر این خاندان فرود آورده بود؟ حالا دارالسعاده، خانه ابدی آیت الله وحید خراسانی، همان عارفی است که از خادمی مادر رسید به همنشینی پسر.

نظر شما