به گزارش عتبه نیوز، این نشست، بعدازظهر سهشنبه ۲۶ آبانماه ۱۴۰۵، همزمان با هفته کتاب و کتابخوانی و در حاشیه برپایی نمایشگاه «گنج روان» در کتابخانه و موزه ملی ملک، با حضور جمعی از اهالی علم و فرهنگ، در سالن همایش این موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در پایتخت، اجرا شد.
نخستین نشست از سلسلهنشستهای وقف و میراثفرهنگی، با تأکید بر نقش وقف بهعنوان حلقه پیوند میان میراثفرهنگی گذشتگان و نسلهای آینده، با محوریت ضرورت پاسداشت این سنت ارزشمند و بهرهگیری از ظرفیتهای آن برای حفظ هویت ملی، توسعه دانش و ماندگاری سرمایههای فرهنگی، برپا شد.
الهام ملکزاده، عضو هیئتعلمی پژوهشگاه علومانسانی، در این نشست با محوریت بررسی پیشینه تاریخی وقف در ایران و جایگاه آن در تحولات اجتماعی و فرهنگی، سخنرانی کرد.
وی با نگاهی تاریخی به مفهوم وقف، آن را سنتی فراتر از یک قرارداد حقوقی دانست که با تبدیل داراییهای مادی به سرمایهای معنوی، امکان تداوم خدمات فرهنگی و اجتماعی را در نسلهای آینده فراهم میکند.
ملکزاده دراینخصوص به ریشههای کهن وقف در ایران، پیشینه آن پیش از اسلام و گسترش و سازمانیافتگی این سنت پس از ظهور اسلام، اشاره کرد.
همچنین وی، نقش نظام مدیریت موقوفات و شکلگیری مفهوم «رقبه» در تأمین منابع مالی پایدار برای نهادهای اجتماعی و فرهنگی را، موردتوجه قرارداد.
معرفی نمونههای برجسته وقف فرهنگی
در ادامه نشست، سید حجتالحق حسینی، استاد دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، به موضوع وقف فرهنگی و نقش آن در شکلگیری و استمرار کتابخانهها و مراکز علمی پرداخت.
وی جایگاه کتابخانههای وقفی، اهمیت فهرستنگاری نسخههای خطی و موقوفات و ضرورت حفاظت و مدیریت اصولی این سرمایههای فرهنگی را بررسی کرد.
همچنین وی با اشاره به تجربه کتابخانههای تاریخی شوشتر و خوی، بر اهمیت مدیریت امینانه و نظارت مستمر بر موقوفات بهعنوان موضوعی که در حفظ و تداوم فعالیت نهادهای فرهنگی نقشی اساسی دارد، تأکید کرد.
حسینی با محوریت معرفی الگوهای موفق وقف فرهنگی در ایران، از حاج حسین آقا ملک بهعنوان یکی از چهرههای برجسته فرهنگدوست کشور یاد کرد که با وقف مجموعه ارزشمند شخصی خود، زمینه شکلگیری و توسعه کتابخانه و موزه ملی ملک را، فراهم آورد.
همچنین وی نقش برادران نخجوانی، حاجمحمد و حاج حسین، در وقف کتابخانه ملی تبریز و حفظ میراث مکتوب ایران را موردتوجه قرارداد.
این استاد دانشگاه به نسخههای خطی ارزشمند و آثار مرتبط با چهرههای برجسته علمی و ادبی نظیر خواجه نصیرالدین طوسی و صائب تبریزی نیز اشاره کرد.
در ادامه نشست، حسینی با تأکید بر ضرورت پیوند میان سنت تاریخی وقف و روشهای نوین مدیریتی، عنوان کرد: بهرهگیری از روشهای علمی و مدیریتی روزآمد میتواند زمینه حفاظت بهتر از میراثفرهنگی، افزایش بهرهوری موقوفات و استفاده مؤثرتر از ظرفیتهای آنها در توسعه جامعه را فراهم کند.
در نشست حاضر همچنین از نقش و خدمات چهرههای فرهنگدوستی همچون حاج حسین آقا ملک، برادران نخجوانی، ارباب کیخسرو شاهرخ و سید حسین نوشیروانی در حفظ و گسترش میراثفرهنگی و هویت ملی ایران، تجلیل شد.
گفتنی است، کتابخانه و موزه ملی ملک در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی، توسط حاج حسین آقا ملک وقف بارگاه ملکوتی امام هشتم (ع) شده است و در حال حاضر شنبه تا چهارشنبه (بهجز روزهای تعطیل)، از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۶:۱۵، واقع در «تهران، خیابان امام خمینی (ره)، خیابان سی تیر، خیابان یارجانی، خیابان ملل متحد (میدان مشق)»، پذیرای فرهنگدوستان است.
نظر شما