به گزارش عتبه نیوز، کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، سالهاست میراثدار گنجینهای کمنظیر از نسخههای خطی است که مجموعهای از این آثار، منسوب و یا مربوط به امامان شیعه (ع) است. به مناسبت سالروز شهادت امام جعفر صادق (ع)، ششمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت، پای صحبتهای حجتالاسلاموالمسلمین سید جلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی مینشینیم تا با منتخبی از آثار این امام همام در کتابخانه حرم مطهر رضوی از جمله مجموعه اهدایی رهبر شهید (رضوان الله تعالی علیه)، آشنا شویم.
قرآن کریم منسوب به دستخط امام صادق (ع)
رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی میگوید: در حال حاضر، ۲۵۰ نسخه خطی از آثار منسوب و مربوط به امام ششم (ع) در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی این آستان مقدس وجود دارد. حجتالاسلاموالمسلمین حسینی بیان میکند: «قرآن با دستخط شریف منسوب به امام صادق (ع)»، از جمله این آثار بسیار نفیس است که از آن بهعنوان قرآن شماره ۱۷، در این کتابخانه نگهداری میشود.
وی ادامه میدهد: این قرآن کامل و بهخط کوفی با اعراب و اعجام است که بر روی کاغذ حنایی ختایی کتابت شده است. در برگ اول آن نیز وقفنامه اثر بهخط شیخ بهایی در سال ۱۰۰۸ هجری قمری، به چشم میخورد.
وی با اشاره به اینکه در برگ آخر قرآن شماره ۱۷، عبارت «هذا المحصف المجید بخط الامام الحاذق جعفر بن محمد الصادق علیه السلام»، ذکر شده است، میافزاید: در این اثر، سرسورهها برخی به شنگرف و سفیدآب و برخی به زر تحریردار است. نشانها نیز در نسخه به شکل گوی، به زر و شنگرف و لاجورد و سیاهی و فواصل آیات، ترنج زرین و جداول به لاجورد است.
کتاب الاهلیلجه فی التوحید
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی عنوان میکند: نسخه خطی «الاهلیلجه فی التوحید»، به شماره ۱۹۵۸۸، یکی از کتابهای منسوب به امام ششم (ع) موجود در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی است. همچنین این اثر، یکی از آثار خطی اهدایی رهبر شهید (رضوان الله تعالی علیه) به کتابخانه، در خردادماه ۱۳۷۳، به شمار میآید.
وی توضیح میدهد: این کتاب در موضوع توحید و خداشناسی و رد بر ملحدین است که امام صادق (ع) در جواب نامه مفضل بن عمر، نگاشتهاند.
وی درباره نسخهشناسی اثر نیز بیان میکند: این نسخه در شانزدهم ماه صفر سال ۱۲۸۵، توسط محمود بن عبدالعظیم موسوی خوانساری بهخط نستعلیق خوش ۱۶ سطری، در ۲۲ برگ کاغذ نسخه نخودی آهارمهره فرنگی در ابعاد ۱۰ در ۱۵ سانتیمتر، نوشته شده است. برخی اوراق اثر دارای حواشی و جلد آن نیز تیماج مشکی ضربی با ترنج و دوسرترنج، است.
کتاب مصباحالشریعه و مفتاحالحقیقه
رئیس سازمان از کتاب «مصباحالشریعه و مفتاحالحقیقه» به شماره ۳۰۵۷۰، بهعنوان یکی دیگر از آثار نفیس منسوب به امام صادق (ع) موجود در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نام برده و میگوید: این اثر، بهخط نسخ ۲۳ سطری در ۳۶ برگ، در ابعاد ۱۳ در ۲۱ سانتیمتر، در سال ۱۰۴۴ هجری قمری کتابت و توسط حجتالاسلام علی غروی در سال ۱۳۸۲ به کتابخانه، اهدا شده است. این اثر شامل گفتههای کوتاهی منسوب به امام صادق (ع) در موضوعات اعتقادی و اخلاقی در صد باب است.
کتاب توحید مفضل
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی بیان میکند: نسخهای از کتاب «توحید مفضل» که قدمت کتابت آن به قرن ۱۱ هجری قمری برمیگردد، از جمله آثار نفیس مرتبط با امام ششم (ع) در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی با شماره ۹۳۳۱، است. وی درباره کتابشناسی اثر میگوید: این کتاب بهزبان عربی و مشتمل بر اسرار و عجایب آفرینش موجودات آسمان و زمین و دلایل عقلی و شواهد طبیعی درباره اثبات وجود حضرت باری و رد عقاید ملحدان و منکران است که امام صادق (ع) در چهار مجلس به مفضل بن عمر جعفی کوفی، املا فرمودهاند.
رئیس این سازمان عنوان میکند: این اثر توسط محمد شفیع، بهخط نسخ خوش ۱۴ سطری، بر روی ۱۰۶ برگ کاغذ حنایی آهاری در ابعاد ۱۷/۷ سانتیمتر در ۱۰/۲ سانتیمتر، نوشته و با مقوا، تجلید شده است. این نسخه خطی، در مهرماه ۱۳۴۳ توسط شمسالدین پرویزی به بارگاه ملکوتی حضرت رضا (ع)، اهدا شده است.
چگونگی دسترسی به آثار
حجتالاسلاموالمسلمین حسینی خاطرنشان میکند: اهل علم و پژوهش با مراجعه به تالار محققان خطی کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی میتوانند پس از ارائه درخواست حضوری به مسئول تالار، تصاویر دیجیتالی این آثار را با کیفیت قابل ملاحظه دریافت کنند و از آنها در مطالعات و تحقیقات خود استفاده کنند.
وی میافزاید: ارائه خدمات غیرحضوری سازمان نیز از طریق و وبسایت کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی به نشانی «https://digital.aqr.ir»، به دانشپژوهان، انجام میشود.
گفتنی است، مجموعهای از کتابهای چاپی با محوریت موضوعی امام صادق (ع) نیز در کتابخانههای آستان قدس رضوی در کشور در دسترس اهل علم و معرفت، قرار دارد.
نظر شما