‌مهدی گنجی‌مهنه در این یادداشت به تبیین دقیق ارکان سه‌گانه اقتصاد مقاومتی و نقش آن در تثبیت اقتدار ملی پرداخته است که مشروح آن را در ادامه میخوانید:

در منظومه تقابل دشمن با نظام اسلامی، میدان اقتصاد همواره نقشی محوری داشته است؛ از تحریم‌های همه‌جانبه پیش از جنگ تا هدف قرار دادن زیرساخت‌ها در حین نبرد و حالا در دوران پساجنگ، این عرصه اهمیت دوچندان یافته است. راه برون‌رفت از این فشارها، حرکت در مسیر اقتصاد مقاومتی است که بر سه رکن اساسی «درون‌زایی»، «مقاوم‌سازی» و «مردمی‌سازی» استوار است.

۱- درون‌زایی اقتصادی؛ تبدیل تهدید به فرصت

تحقق «درون‌زایی» در تأمین کالاهای اساسی، حتی در اوج تحریم‌های ظالمانه، نشانه پویایی اقتصاد ایران است. حفظ زنجیره تولید داخل و جهش در حوزه‌های راهبردی، گواه این مدعاست:

- خودکفایی در صنایع مادر: طبق گزارش رصدخانه اقتصاد پیچیده (OEC)، ایران در تولید طیف گسترده‌ای از مواد شیمیایی و پلیمری از جمله پلی‌اورتان به خودکفایی کامل رسیده و صادرات پتروشیمی ایران رشد ۱۴۷ درصدی را نسبت به سال ۲۰۲۲ تجربه کرده است.

- رکوردشکنی در صنعت انرژی: بر اساس آمارهای آوریل ۲۰۲۵، صادرات نفت ایران به ۶۷ میلیارد دلار رسیده است. داده‌های گمرک چین (GAC) نیز نشان‌دهنده رکورد تاریخی واردات ۱.۸ میلیون بشکه در روز از ایران در مارس ۲۰۲۵ است.

- اقتدار در زیست‌فناوری: تولید داخلی انسولین و پلاسما سالانه ۳۰۰ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی به همراه داشته است. همچنین ایران با کسب رتبه هشتم جهان در سلول‌های بنیادی (طبق رتبه‌بندی ۲۰۲۵ اسکوپوس)، اکنون به ۱۷ کشور جهان محصولات بیوتکنولوژی صادر می‌کند.

۲- مقاوم‌سازی؛ تدبیر در برابر شوک‌های بیرونی

دومین رکن، مقاوم‌سازی ساختارها در برابر لرزه‌های اقتصادی است که در دو بخش تجلی یافته است:

- صدور خدمات فنی و مهندسی: ایران با احداث نیروگاه در کشورهای منطقه و در اختیار گرفتن زنجیره کامل ارزش (از مهندسی تا بهره‌برداری)، اقتدار صنعتی خود را تثبیت کرده است.

- مدیریت هوشمند بحران ارزی: بانک مرکزی با عبور از مسیرهای سنتی و بهره‌گیری از ابزارهای نوین، نظیر جایگزینی طلا در مبادلات با چین و استفاده از ظرفیت ۷.۸ میلیارد دلاری بازار ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۲۵، توانسته است سرعت کاهش ارزش پول ملی را کنترل و نظام پولی را مقاوم‌سازی کند.

۳- مردمی‌سازی و اصلاح ساختار بودجه

سومین رکن اقتصاد مقاومتی، «مردمی‌سازی» و تکیه بر اقتصاد دانش‌بنیان است. نقش مردم و متخصصان بخش خصوصی به معنای ورود آحاد جامعه به تولیدات دانش‌بنیان است:

- رشد شرکت‌های خلاق: توسعه شرکت‌های خلاق در شرایط محاصره اقتصادی، وابستگی به خارج را در سطوح عالی فناوری به حداقل رسانده است. هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه، رساندن سهم فناوری‌های پیشرفته به ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی است.

- پایداری درآمدهای دولت: بنابر اعلام سازمان برنامه و بودجه، با اجرای سیاست‌های اصلاحی از جمله افزایش دو برابری تعداد مؤدیان مالیاتی و اجرای مالیات بر عایدی سرمایه، سهم درآمدهای پایدار در بودجه افزایش یافته و وابستگی به درآمدهای نفتی کاهش چشمگیری یافته است.

نگاهی به آینده؛ استمرار تاب‌آوری با تعمیق اقتصاد مقاومتی

برای عبور از این مرحله حساس و تثبیت تاب‌آوری اقتصادی، نیازمند رویکردی فعال و هوشمند هستیم. تحول ساختاری عمیق‌تر، رفع کامل موانع تولید، اعتماد به جوانان نخبه، شفاف‌سازی اقتصادی، مبارزه جدی با فساد و اجرای کامل سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی، پیش‌شرط‌های اصلی برای رسیدن به اقتدار کامل در این کارزار است. بدون شک، تداوم این مسیر، نه تنها چالش‌های فعلی را مرتفع می‌سازد، بلکه جایگاه ایران را در نظم جدید اقتصادی منطقه تثبیت خواهد کرد.