در این میان، بیست و سومین روز از ماه ذی‌القعده بنا بر روایتی که مرحوم مجلسی در کتاب بحارالانوار نقل کرده، روز شهادت حضرت رضا (ع) دانسته شده است.

سید بن‌طاووس نیز در کتاب «الاقبال» بر استحباب زیارت ایشان در این روز بر پایه سیره علما تاکید ورزیده و بزرگانی، چون علامه مجلسی و شیخ عباس قمی نیز به این فضیلت اشاراتی داشته‌اند. از همین روست که خیل عظیمی از عاشقان آن حضرت از اقصی‌نقاط جهان تشیع، در این روز رهسپار حرم رضوی می‌شوند؛ تا جایی که توصیه شده است حتی کسانی که سعادت زیارت قریب را ندارند، از راه دور خود را در ثواب زیارت ایشان سهیم گردانند.

در باب اهمیت و فضایل زیارت امام هشتم (ع)، روایات فراوانی در کتب «عیون اخبار الرضا» و «بحارالانوار» وارد شده است؛ به‌گونه‌ای که از نظر تعداد روایات، زیارت ایشان پس از حضرت سیدالشهدا (ع) در جایگاه دوم قرار دارد. اهمیت این زیارت تا بدان‌جاست که در روایتی، حضرت جوادالائمه (ع) ثواب زیارت پدر بزرگوارشان را بالاتر از زیارت امام حسین (ع) دانسته و می‌فرمایند: «زیارت پدرم افضل است، چرا که اباعبدالله‌الحسین (ع) را همه مردم زیارت می‌کنند، اما پدرم را جز خواص شیعه زیارت نمی‌کنند.»

آنچه انتخاب این روز را به عنوان روز زیارتی برجسته می‌سازد، تأثیر تبلیغاتی و حرکت منسجم شیعیان از شهرهای مختلف به سوی حرم در عصر عباسیان است. در آن روزگار که انحرافات عقیدتی و فرقه‌های باطلی، چون چهارامامی، شش‌امامی و هفت‌امامی گریبان‌گیر جامعه بود، این زیارت نمادی از یکپارچگی شیعه به شمار می‌آمد.

یادآوری این روز در عصر حاضر نیز می‌تواند علاوه بر آثار معنوی، تجدید بیعتی با امام زمان (عج) باشد؛ چرا که امام رضا (ع) در مواجهه با انحرافات آن زمان، با تشکیل محافل علمی و شرکت در مناظرات، به اصلاح بینش و جهان‌بینی مردم پرداختند. از این رو، کسانی که امامت این هدایتگر منصوب از سوی خدا را پذیرفتند، در مسیر ولایت به اسلام راستین راه یافته و امامت سایر ائمه اثنی‌عشر (ع) را نیز پذیرا شدند.

به همین جهت است که پس از امام رضا (ع)، دیگر شاهد شکل‌گیری گروه‌های انحرافی و فرقه‌ای در بدنه تشیع نبودیم و هر کس که بر امامت ایشان استوار ماند، تا امامت امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) ثابت‌قدم پذیرای ولایت گردید.

در نهایت، این روز علاوه‌بر بزرگداشت نقش مجاهدانه و علمی حضرت رضا (ع) در مسیر اعتلای مذهب، نمادی از عشق بیکران شیعیان به ساحت پرمهر امام رئوف و امام حاضر (روحی و ارواحنا فداه) است.

دکتر مرضیه رستمیان، مدیر گروه الهیات دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)