به گزارش عتبه نیوز، فضل بن شاذان حدیث مفصلی را درباره فلسفه روزه و روزه‌داری و مسائل آن ذکر کرده و در انتها می‌گوید همه این مطالب را از امام رضا (ع) شنیده و خود به این شکل تجمیع کرده است. در این حدیث، اولین سوال در مورد فلسفه روزه است که در آن حکمت‌ها و فلسفه‌های متعددی برای وجوب روزه ذکر شده است که در پی می‌آید. لازم به ذکر است ذکر عدد هفت با سلیقه و تقسیم نویسنده در این نوشتار است و به نظر با دقت نظر بیش از هفت مورد خواهد شد.
چرا روزه واجب شده است؟
... فَإِنْ قَالَ فَلِمَ أُمِرَ بِالصَّوْمِ؟ قِیلَ لِکَیْ یَعْرِفُوا أَلَمَ اَلْجُوعِ وَ اَلْعَطَشِ فَلِیَسْتَدِلُّوا عَلَی فَقْرِ اَلْآخِرَةِ وَ لِیَکُونَ اَلصَّائِمُ خَاشِعاً ذَلِیلاً مُسْتَکِیناً مَأْجُوراً مُحْتَسِباً عَارِفاً صَابِراً عَلَی مَا أَصَابَهُ مِنَ اَلْجُوعِ وَ اَلْعَطَشِ فَیَسْتَوْجِبَ اَلثَّوَابَ مَعَ مَا فِیهِ مِنَ اَلاِنْکِسَارِ عَنِ اَلشَّهَوَاتِ وَ لِیَکُونَ ذَلِکَ وَاعِظاً لَهُمْ فِی اَلْعَاجِلِ وَ رَائِضاً لَهُمْ عَلَی أَدَاءِ مَا کَلَّفَهُمْ وَ دَلِیلاً لَهُمْ فِی اَلْآجِلِ وَ لِیَعْرِفُوا شِدَّةَ مَبْلَغِ ذَلِکَ عَلَی أَهْلِ اَلْفَقْرِ وَ اَلْمَسْکَنَةِ فِی اَلدُّنْیَا فَیُؤَدُّوا إِلَیْهِمْ مَا اِفْتَرَضَ اَللَّهُ لَهُمْ فِی أَمْوَالِهِمْ... (عیون الأخبار ج۲ ص۹۹)؛
۱. یاد فقر آخرت
اگر بپرسد چرا روزه واجب شده است؟ پاسخ آنست که درد گرسنگی و تشنگی را بدانند، و از این راه پی به فقر و بی‌زاد و کم‌توشه‌گی آخرت ببرند «لِکَیْ یَعْرِفُوا أَلَمَ اَلْجُوعِ وَ اَلْعَطَشِ فَلِیَسْتَدِلُّوا عَلَی فَقْرِ اَلْآخِرَةِ»
۲. خشوع، فروتنی و اظهار کوچکی در برابر خداوند
برای اینکه روزه دار بر اثر ناراحتی که از گرسنگی و تشنگی برایش پیش آمده فروتنی کند و کوچکی نماید و نیازمندی نشان دهد تا اجر برد ؛ «وَ لِیَکُونَ اَلصَّائِمُ خَاشِعاً ذَلِیلاً مُسْتَکِیناً مَأْجُوراً»
۳. صبر و اجر
و به‌حساب آورد کار خویش را و بشناسد و پایداری و مقاومت کند بر آن، و از این جهات مستحقّ اجر و ثواب گردد؛ « مُحْتَسِباً عَارِفاً صَابِراً عَلَی مَا أَصَابَهُ مِنَ اَلْجُوعِ وَ اَلْعَطَشِ فَیَسْتَوْجِبَ اَلثَّوَابَ»
۴. جلوگیری از طغیان شهوت و کنترل هواها
با فوائد دیگری که در آن است از قبیل جلوگیری از طغیان شهوات و کنترل هواها؛ « مَعَ مَا فِیهِ مِنَ اَلاِنْکِسَارِ عَنِ اَلشَّهَوَاتِ».
۵. عبرت و موعظه و تمرین انجام تکالیف
و اینکه موجب عبرت و موعظه‌ای باشد ایشان را در این دنیا و تمرینی باشد برای آماده‌سازی آنان بانجام تکالیف؛ «وَ لِیَکُونَ ذَلِکَ وَاعِظاً لَهُمْ فِی اَلْعَاجِلِ وَ رَائِضاً لَهُمْ عَلَی أَدَاءِ مَا کَلَّفَهُمْ».
۶. یاد سختی قیامت
راهنمائی باشد ایشان را به شدّت امر و مشقّت عالم دیگر؛ «دَلِیلاً لَهُمْ فِی اَلْآجِلِ».
۷. یاد و درک و کمک به فقرا
و نیز بدانند که بفقرا از گرسنگی و بی‌نوائی در این دنیا چه می‌گذرد و آن‌چه را که خداوند در اموالشان برای مساکین و تهی دستان واجب نموده ادا نمایند؛ «وَ لِیَعْرِفُوا شِدَّةَ مَبْلَغِ ذَلِکَ عَلَی أَهْلِ اَلْفَقْرِ وَ اَلْمَسْکَنَةِ فِی اَلدُّنْیَا فَیُؤَدُّوا إِلَیْهِمْ مَا اِفْتَرَضَ اَللَّهُ لَهُمْ فِی أَمْوَالِهِمْ»
محمد هادی میهن دوست
نظر شما