به گزارش عتبه نیوز، مراسم چهارپایه خوانی در روز شهادت امیرالمؤمنین (ع) در صحن پیامبر اعظم (ص) اجرا شد. سنت چهارپایه خوانی از سنت‌های قدیمی عزاداری ایرانیان است که یکی دو سال است اجرا و احیای آن در حرم مطهر رضوی پیگیری می‌شود.

سنت چهارپایه خوانی چیست؟

چهارپایه‌خوانی یکی از سنت‌های ریشه‌دار ایرانیان است که هنوز نیز در ایام عزاداری در بازار تهران و همچنین شهرهای مختلف برگزار می‌شود. زمانی که خبری از بلندگو در هیأت‌ها نبود، برای اینکه صدای مداح به گوش همه برسد و همه عزاداران بتوانند چهره او را ببینند، مداح روی چهارپایه‌ای می‌ایستاد و مردم دور او جمع می‌شدند. در این سبک از عزاداری، چهارپایه‌خوان در میان جمعیت و نه در مقابل آنان قرار می‌گیرد و جمعیت، دورتادور چهارپایه‌خوان حلقه می‌زند.

شکل اجرای چهارپایه خوانی

مراسم چهارپایه‌خوانی در نقاط مختلف تهران به اشکال متفاوت برگزار می‌شود. مثلاً در برخی از تکیه‌های محله شمیران که هنوز این رسم برجاست همیشه چهارپایه جایی ثابت دارد و درست در میان تکیه قرار می‌گیرد. در حالی که در بازار تهران، هیئت‌های عزاداری در تیمچه‌ها و کوچه‌ها به حرکت درمی‌آیند و ابتدای بازارچه‌ها و سراهای خاصی مثل چارسوق بزرگ و تیمچه حاجب‌الدوله توقف می‌کنند و مداح روی چهارپایه می‌رود و عزاداری می‌کنند و بعد دوباره راه خود را در پیش می‌گیرند تا دسته عزاداری بعدی از راه برسد.

کرکره‌های مغازه‌های بازار به احترام عزاداری پایین می‌آیند و در هر راسته و تیمچه‌ای که مداحی آغاز می‌شود کاسبان هم به جمع عزاداران می‌پیوندند. تا نیم قرن پیش رسم بود که دسته‌های عزاداری چهارپایه‌های خود را با خود حمل می‌کردند و مداح هر دسته‌ای روی چهارپایه هیئت خود می‌ایستاد. حمل این چهارپایه خود افتخاری برای خادمین محسوب می‌شد؛ اما کم‌کم این رسم تغییر کرد و در هر ‌سرا و تیمچه‌ای که چهارپایه‌خوانی مرسوم است کاسبان چهارپایه‌ای در اختیار مداح قرار می‌دهند.

چهارپایه‌خوانی علاوه بر نیاز به داشتن صدایی خوش و داشتن مهارت مداحی، نیازمند این است که فرد بتواند روضه خود را در عرض 10 تا 15 دقیقه بخواند و در این مدت کم عزاداران را به شور برساند. از سویی چهارپایه‌خوانان معمولا از میان پیشکسوتان مداحی و روضه‌خوانی هر هیأت انتخاب می‌شوند. چهارپایه‌خوان باید کلام و بیانی گیرا داشته باشد، چون باید طی مدت کوتاهی که روی چهارپایه می‌ایستد، از مقدمه به اوج روضه و شعر برسد.

احیای سنت چهارپایه خوانی

در سال‌های اخیر این سنت در کشور رو به افول بود و در برخی از نقاط بازار تهران نیز به صورت محدود اجرا می‌شد؛ اما به نظر می‌رسد شرایط کرونایی و ضرورت اجرای مراسم در فضای باز، توفیق اجباری شد، که خون تازه‌ای در این سنت دمیده شود. از نمونه‌های بارز این اجرا در شرایط کرونایی اجرای آقای محمود کریمی بود که مورد تقدیر رهبر مقام معظم انقلاب نیز قرار گرفت.

تقدیر مقام معظم رهبری از چهارپایه‌خوانی محمود کریمی : حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب، امسال در حاشیه‌ مراسم عزاداری شام غریبان حسینی در حسینیه امام خمینی(ره)، از برنامه‌ مداحی و مرثیه‌خوانی محمود کریمی مداح اهل‌بیت(ع) تقدیر کرده خطاب به وی فرمودند: «آقای کریمی، مجلس شما را امسال از تلویزیون می‌دیدم؛ برنامه چهارپایه‌خوانی‌تان در بیرون از جلسه خیلی خوب بود».

اجرا و احیای سنت چهارپایه خوانی در حرم مطهر رضوی

این بیان پیش‌گفته رهبر حکیم انقلاب بی‌شک از اهمیت احیای سنت‌های اصیل عزاداری در کشور نشأت می‌گیرد که اهتمام همه عاشقان اهل‌بیت(ع) را برای زنده نگه داشتن این سنت‌ها می‌طلبد. بر این اساس یکی دو سالی است که سنت چهارپایه خوانی در حرم رضوی مورد توجه قرار گرفته است. این مراسم در محرم و صفر سال گذشته و امسال در روز شهادت امیرالمؤمنین (ع) در صحن پیامبر اعظم (ص) اجرا شد که با استقبال زائران و مجاوران نیز همراه گشت.