عتبه نیوز؛ حفظ حرمت و قداست اعتاب مقدسه و حرم های اهل بیت (ع) و نیز شهرهای مقدس، مسئله‌ای مهم برای زائران و مؤمنان است که عقلانی و منطقی است و ریشه در نصوص دینی دارد و وظیفه زائران، مجاوران، مسئولان و خدام این اعتاب مقدسه و مسئولان دولتی در این زمینه نیاز به گفت‌ و گو، تبیین و ترویج دارد.

حجت الاسلام حمید اسد اللهی، مدرس و پژوهشگر دینی، در گفت و گو با خبرنگار عتبه نیوز، در اهمیت حفظ حرمت و تقدس اعتاب مقدسه و حرم های اهل بیت (ع) اظهار کرد: اهمیت حفظ حرمت اعتاب مقدسه روشن و ادله قرآنی و روایی در این زمینه نیز زیاد است؛ از تعظیم شعائر گرفته تا تجدید عهد و پیمان که بر گردن موالیان است.

ادله قرآنی و روایی حفظ حرمت اعتاب مقدسه

این پژوهشگر حوزه اقتصاد اسلامی افزود: خود اصل زیارت رفتن و خالی نگذاشتن این اعتباب مقدسه حفظ حرمت این حرم‌ها است و زیارت را در سنن جوامع مختلف غیر مسلمان هم مشاهده می‌کنیم. خداوند در آیه تعظیم شعائر را نشان‌دهنده تقوا دانسته است:

 «وَ مَنْ یُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَی الْقُلُوبِ» (حج/۳۲)؛ هر کس که شعائر الهی را بزرگ بدارد این امر از پرهیزگاری دلهاست.

وی در ادامه افزود: «شعائر»، یعنی علامات و نشانه‌هایی که خداوند آنها را برای اطاعت خود نصب کرده است؛ مثل صفا و مروه که خداوند آنها را از شعائر الهی می‌نامد. زیارت حرم‌های اهل‌بیت (ع) و خالی نگذاشتن این حرم‌ها نیز مصداق بارز شعائر الله است.

ایشان در ادامه اذعان داشت این مطلب تا بدان‌جا اهمیت دارد که در روایات ما زیارت به عنوان یک عهد و یک پیمان بر گردن موالیان و دوستداران اهل‌بیت (ع) گذاشته شده است و تجدید عهد به وسیله زیارت و رفت و آمد در این حرم‌ها تحقق می‌یابد؛ چنان چه این مطلب در بیان امام رضا (ع) این گونه آمده است:

الإمامُ الرِّضا علیه السلام : إنّ لِکُلِّ إمامٍ عَهدا فی عُنُقِ أولیائهِ و شِیعَتِهِ ، و إنّ مِن تَمامِ الوَفاءِ بالعَهدِ و حُسنِ الأداءِ زیارَةَ قُبُورِهِم ، فَمَن زارَهُم رَغبَةً فی زیارَتِهِم و تَصدِیقا بما رَغِبُوا فیهِ کانَ أئمَّتُهُم شُفَعاءَهُم یَومَ القِیامَةِ (بحار الأنوار : 100/116/1)؛ هر امامی به گردن دوستان و شیعیان خود عهدی دارد که وفای کامل به این عهد ، و بجای آوردن نیکوی آن ، با زیارت قبور آنان است. پس ، کسانی که با رغبت و علاقه به زیارت ایشان و باور داشتن آنچه آنان ترغیب کرده اند، زیارتشان کنند ، امامانِ آنها در روز قیامت شفیعشان باشند .

تکلیف زائران و مجاوران، برای صیانت از حرمت و حریم حرم

این مدرس حوزه علیمه قم در ادامه افزود: زائران و مجاوران نسبت به حفظ حرمت اعتاب مقدسه وظایفی دارند. در آداب زیارت نکاتی گفته شده که رعایت آن باعث حفظ حرمت حرم های معصومین می شود. مجاوران هم باید نسبت به زائر که مهمان امام است و هم خود معصومین (ع) حفظ حرمت کنند؛ رعایت انصاف و شفقت بر زائر از وظایف مجاوران و از راه های حفظ احترام به امام است؛ چراکه احترام به زائر و میهمان امام احترام به خود امام است.

از آن طرف باید دانست اجحاف و بدرفتاری با زائران مورد پسند امام معصوم نبوده و این رفتار هم در مرئی و منظر امام است؛ همان‌که در اذن دخول مشاهد مشرفه داریم که «وَاَعْلَمُ اَنَّ رَسُولَکَ وَخُلَفآئَکَ عَلَیْهِمُ السَّلامُ اَحْیآءٌ عِنْدَکَ یُرْزَقُونَ یَرَوْنَ مَقامی‏ وَیَسْمَعُونَ کَلامی‏، وَیَرُدُّونَ سَلامی». امام «عین الله الناظره» است. در بخشی از زیارت هفتم امیر مؤمنان(ع) در مفاتیح‌الجنان خطاب به حضرت می‌خوانیم «السَّلَامُ‏ عَلَیْکَ‏ یَا عَیْنَ‏ اللَّهِ‏ النَّاظِرَةَ، وَ یَدَهُ الْبَاسِطَةَ، وَ أُذُنَهُ الْوَاعِیَة»؛ یعنی ای علی(ع) تو چشم خداوند هستی؛ به این معنا که هر لحظه ما را تحت نظارت خود داری و دست خداوند هستی به این معنا که تو از شیعیان و محبان خود دستگیری می‌کنی و هر کسی در هر مکانی باشد تو نسبت به نجواهای او شنوایی. این حقیقت را اگر هم زائر و هم مجاور در نظر بگیرد هیچ‌گاه در هیچ‌جا و به ویژه در حرم این بزرگواران دست به رفتاری که بی احترامی به امام و هتک حرمت حرم‌ها باشد انجام نمی‌دهد.

وظایف نهادهای متولی اداره اعتاب مقدسه

حجت الاسلام اسداللهی در ادامه به ضرورت تبیین این مطالب و وظایف برای مجاور و زائر اشاره کرد و افزود: خود این تبیین و ترویج از وظایف نهادهای اداره کننده این اعتاب مقدسه است. آداب زیارت و حرم و از جمله حفظ حرمت حرم‌ها باید برای زائر تبیین شده باشد و اگر این‌گونه نیست نشان‌دهنده کوتاهی‌ها است.

وی همچنین با اشاره به گستره فعالیت‌های اقتصادی و عمرانی آستان قدس رضوی گفت: آستان قدس املاک و مستقلات وقفی بسیاری را اداره می‌کند و رعایت عدل و انصاف در این فعالیت‌ها و نوع برخود با مجاوران و زائران در این کارهای اداری به نوبه خود حفظ حرمت نام آستان قدس رضوی است و هرگونه نقص و کاستی در رعایت حقوق مردم یا حقوق واقفین ضربه به نام آستانه مقدسه است؛ اگرچه آستان، کاری را برون‌سپاری کرده باشد و نقص مربوط به شرکت واسطه باشد.

مسئله حجاب و عفاف در بازارهای اطراف حریم رضوی

این دانش آمخته حوزه علمیه مشهد و قم تصریح کرد: امروزه مسئله کشف حجاب در اطراف و حریم حرم امام رضا (ع) بیداد می‌کند. در بازارها و پاساژهای اطراف حرم فروشنده ها نیز رعایت نمی‌کنند. خدام و مسئولان حرم نسبت به این موضوع مسئولیت دارند. باید اقدامات مکمل برای حجاب در نظر گرفت. در قدم اول شاید تذکر به مشتریان بازارها اولیت نداشته باشد. یک جاهایی مدیر و مالک مجموعه بازار را باید به حرم دعوت کرد و حساسیت‌ها را منتقل کرد. در یک دوره‌ای در مسائل سیاسی می‌گفتند فشار از پایین، چانه زنی از بالا. کسبه متدین باید شناسایی شوند و به هم لینک شوند و پشت به پشت هم یک طرحی را اجرا کنند تا در مجموعه بازار موثر باشد. امور باید با کمک خود مردم باشد. وقتی خیلی از امور رو از مردم گرفتیم و آنها را در تصمیم‌ها در نظر نمی‌گیریم کار جلو نمی‌رود. یک «فئه قلیله» هم درست نکردیم که به اذن الله بر «فئه کثیره» غالب شود؛ اگرچه هتاکان کثیر نیستند.