حجتالاسلاموالمسلمین علی گودرزی، دبیر کارگروه فرهنگسازی جمعیت سازمان بسیج مستضعفین کشور، در گفتوگو با خبرنگار عتبه نیوز، در عصر حاضر که با چالشهای متعددی در حوزه جمعیت و خانواده روبرو هستیم، مفاهیم «جوانی جمعیت» و «خانواده» بیشازپیش اهمیت یافته است و تحلیلهای عمیق نشان میدهد که ریشه اصلی این بحران در «تغییر انگارههای فرهنگی» و «سبک زندگی مدرن»، نهفته است.
عضو کارگروه جوانی جمعیت آستان قدس رضوی، ادامه داد: این دو مقوله که ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند، پایههای اقتدار و بالندگی یک جامعه را، تشکیل میدهند.
در این میان، سازمانها و نهادهایی که باتکیهبر ارزشهای بنیادین و سابقه فرهنگی غنی خود، در راستای تحقق این اهداف گام برمیدارند، نقشی بیبدیل ایفا میکنند. آستان قدس رضوی، بهعنوان یکی از این نهادهای ارزشمند، با بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و معنوی خود، پیشگام در ترویج سبک زندگی رضوی و تحکیم بنیان خانواده، و همچنین تلاش برای تحقق شعار«جوانی جمعیت»، بوده است.
جمعیت جوان، زیرساخت حقیقی پیشرفت کشور
وی با اشاره به اهمیت راهبردی جمعیت جوان در پیشرفت کشور اظهار کرد: مسئله جمعیت، یک بحث صرفاً اجتماعی نیست؛ جمعیت جوان، زیرساخت حقیقی پیشرفت هر کشور است. اگر این سرمایه از دست برود، نهتنها اقتصاد، بلکه عرصههای امنیتی، نظامی و حتی هویتی کشور نیز تحتتأثیر قرار میگیرد.
زنگ خطر پیری جمعیت؛ تهدیدی برای پایداری ملی
دبیر کارگروه فرهنگسازی جمعیت سازمان بسیج مستضعفین کشور با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت تنها یک دغدغه اقتصادی هم نیست، گفت: کاهش نرخ باروری در ایران اگرچه با متغیرهایی مانند مسکن، اشتغال و هزینههای زندگی گرهخورده، اما ریشه عمیقتر آن در تغییر انگارههای فرهنگی و سبک زندگی مدرن است؛ بحرانی که به باور او، در صورت بیتوجهی میتواند آینده پایداری ملی، امنیت و حتی ساختار خانواده را با تهدید جدی، روبهرو کند.
حجتالاسلاموالمسلمین گودرزی، افزود: در این راستا رهبر شهیدمان با نگاهی آیندهنگرانه فرمودند: «مسئله جمعیت را امروز اگر برایش فکر نکنیم، پانزده سال دیگر، بیست سال دیگر دیر خواهد بود؛ کشوری خواهیم شد که عنصر لازم برای حرکت پیشرفت، یعنی جوان را، بهاندازه کافی در اختیار نخواهد داشت. امروز باید به فکر فردا بود.»
وی با بیان اینکه کاهش نرخ باروری به زیر سطح جانشینی، زنگ خطری جدی برای آینده کشور است، افزود: وقتی نرخ موالید از حد لازم برای جایگزینی نسلها پایینتر میآید، روند فرسایش جمعیت آغاز میشود؛ روندی که در بلندمدت میتواند به پیری جمعیت، کاهش نیروی کار، تضعیف پیوندهای خویشاوندی و آسیب به پایداری اجتماعی منجر شود.
ریشه بحران جمعیت؛ فراتر از مشکلات اقتصادی
عضو کارگروه جوانی جمعیت آستان قدس رضوی با تأکید بر اینکه نباید مسئله جمعیت تنها در متغیرهای معیشتی خلاصه شود، تصریح کرد: البته مسکن، اشتغال و امنیت اقتصادی مهم هستند، اما تجربه نشان داده است که در برخی مناطق با وضعیت اقتصادی مناسب نیز تمایل به ازدواج و فرزندآوری پایینتر از مناطق متوسط است.
این یعنی فرهنگ، نقش تعیینکنندهتری از صرفاً درآمد و امکانات دارد.
ریشههای تاریخی؛ از جنگ تا سیاستهای تنظیم خانواده
حجتالاسلاموالمسلمین گودرزی همچنین با اشاره به تحولات پس از جنگ تحمیلی گفت: بخشی از کاهش موالید به تغییر سبک زندگی و سیاستهای گذشته در حوزه تنظیم خانواده بازمیگردد. آنچه امروز با آن مواجه هستیم، فقط نتیجه شرایط اقتصادی نیست، بلکه حاصل سالها تغییر در الگوهای ذهنی، رسانهای و فرهنگی جامعه است.
دبیر کارگروه فرهنگسازی جمعیت سازمان بسیج مستضعفین کشور گفت: در برنامههای توسعه کشور، نرخ جانشینی برای تضمین پایداری جمعیت، ۲.۵ فرزند تعیین شده است. اما سقوط نرخ باروری به زیر سطح ۲.۱ (سطح جهانی جانشینی)، به معنای زوال تدریجی و در بلندمدت، انقراض نسلی است.
وی با تحلیل عوامل کاهش نرخ باروری، اظهار کرد: عوامل متعددی در این روند نقش دارند که تعارض اشتغال و مادری، تغییر در ذائقه آموزشی، فاجعه سقطجنین و... از جمله آن است.
بازتعریف خانواده با ظرفیتهای فرهنگی و رسانهای آستان قدس رضوی
حجتالاسلاموالمسلمین گودرزی در ادامه با تأکید بر نقش نهادهای فرهنگی و مذهبی در حل این بحران، افزود: اگر ریشه بحران فرهنگی است، برای درمان آن هم باید از ظرفیتهای فرهنگی و معنوی استفاده کرد.
آستان قدس رضوی با شبکه گسترده خادمیاران
رسانه حرم، فضای مجازی و ظرفیتهای هنری میتواند در ترویج سبک زندگی رضوی و بازتعریف جایگاه خانواده نقشآفرین باشد.
دبیر کارگروه فرهنگسازی جمعیت سازمان بسیج مستضعفین کشور، خاطرنشان کرد: ما نیاز داریم خانواده را دوباره به یک ارزش اجتماعی، معنوی و حتی جذاب برای نسل جوان تبدیل کنیم. اگر این اتفاق بیفتد، بسیاری از نگرانیها در حوزه جمعیت نیز کاهش خواهد یافت.
نظر شما