این برنامه تلاش دارد بخشی از آیینها و خردهفرهنگهای عزاداری سنتی را که ریشه در فرهنگ، زبان، گویش، لباس و جغرافیای هر منطقه دارد، در فضای حرم رضوی بازنمایی و احیا کند.
سید مهدی سجادیزاده، مسئول اجرای برنامه «حسینیه حرم»، در گفتوگو با خبرنگار عتبه نیوز با بیان اینکه ایده این برنامه از سالهای گذشته شکلگرفته است، اظهار کرد: در حوزه عزاداریهای سنتی، بهویژه عزاداری سیدالشهدا (ع)، با این مسئله روبهرو بودیم که برخی از شیوههای سنتی عزاداری در حال کمرنگشدن یا حتی ازبینرفتن است. بر همین اساس، تلاش شد این آیینها شناسایی، احصا و در مرحله بعد احیا و گسترش داده شود.
وی افزود: بسیاری از عزاداریهای سنتی در اقوام ایرانزمین، بافرهنگ، زبان، گویش، لهجه، لباس، عِرق ملی و ویژگیهای جغرافیایی هر منطقه پیوند خورده است.
به همین دلیل حتی عزاداریهایی که از نظر ظاهری به هم شباهت دارند، در مناطق مختلف تفاوتهای جدی و قابلتوجهی پیدا میکنند.
سجادیزاده برای تبیین این موضوع به نمونهای از جنوب کشور اشاره کرد و گفت: برای مثال در خوزستان و بوشهر شاهد حلقههای عزاداری هستیم، اما همین حلقههای عزاداری در این دو منطقه تفاوتهای ویژهای دارند که ریشه در مختصات فرهنگی و جغرافیایی آن مناطق دارد.
نجات میراث آیینی و شریککردن مردم در مراسمهای عزاداری در حرم
او با تأکید بر اینکه «حسینیه حرم» به دنبال نجات و تقویت این میراث آیینی است، بیان کرد: هدف این است که خردهفرهنگهایی که بخشی از میراث شفاهی استانها محسوب میشوند، موردتوجه قرار بگیرند و به غنای آنها افزوده شود.
مسئول اجرای برنامه «حسینیه حرم»، درباره ساختار اجرایی این برنامه توضیح داد: مخاطبان اصلی ما عزاداران استانها و اقوامی هستند که همچنان به شیوه سنتی عزاداری میکنند و به حفظ این سبکها علاقهمندند.
این گروهها با سازوکاری مشخص دعوت میشوند و همان آیین و شیوهای را که در استان یا منطقه خود اجرا میکنند، در حرم مطهر رضوی نیز با هماهنگیهای لازم برگزار میکنند.
به گفته وی، اجرای برنامه «حسینیه حرم» تنها محدود به ظرفیتهای حرم مطهر نیست و با مشارکت نهادها و گروههای مختلف مردمی انجام میشود.
همکاری نهادهای مختلف و مشارکت ۲۲ استان
سجادیزاده، در این باره گفت: در کنار حرم مطهر، نهادهایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، بسیج، کانونهای خدمت رضوی، شورای هیئات مذهبی، کانون مداحان، گروههای مردمی و جهادی در اجرای این برنامه همکاری دارند. بخش مهمی از اجرای این برنامه نیز باتکیهبر ظرفیتهای مردمی و هیئتهای مذهبی انجام میشود.
وی با اشاره به سابقه اجرای این برنامه گفت: «حسینیه حرم» تقریباً از سال ۱۳۹۹ آغاز شده و اکنون حدود پنج تا شش سال است که در حال اجراست. نخستین دوره این برنامه با حضور یک استان برگزار شد، اما امروز دامنه آن به حدود ۲۲ استان رسیده است.
او ادامه داد: علاوه بر استانهای مختلف کشور، از خود خراسان رضوی نیز بهعنوان یک استان ویژه، پنج شهرستان در برنامه حضور دارند. همچنین کشورهایی مانند افغانستان، هند، پاکستان، عراق و مجموعههایی از کشورهای انگلیسیزبان در این برنامه مشارکت داشتهاند و برای امسال نیز پیگیریهایی برای حضور کشورهایی مانند سوریه و بحرین در دستور کار قرار دارد.
استقبال خوب و محدودیت مالی برای استانهای محروم
مسئول اجرای برنامه «حسینیه حرم» استقبال از دورههای گذشته را بسیار خوب توصیف کرد و گفت: اینکه این برنامه از حضور یک استان به حدود ۲۲ استان و نزدیک به ۳۰ برنامه رسیده، نشاندهنده استقبال خوب مخاطبان و گروههای عزاداری است. البته در برخی استانها به دلیل محرومیت و محدودیتهای مالی، امکان حضور گستردهتر وجود ندارد.
وی افزود: اگر مسائل مالی و پشتیبانی برخی استانهای محروم حل شود، میزان مشارکت و استقبال میتواند چندبرابر افزایش پیدا کند؛ بهگونهای که ظرفیت حضور گروههای عزاداری دستکم چهارتا پنج برابر بیشتر خواهد شد.
پوشش رسانهای و حضور زائران غیرایرانی در «حسینیه حرم»
سجادیزاده درباره پوشش رسانهای این برنامه نیز اظهار کرد: برنامههای استانها معمولاً پخش زنده دارند و بسته به جذابیت و ظرفیت هر برنامه، از شبکههایی مانند شبکه یک، دو، سه، قرآن، افق و دیگر شبکهها بهصورت زنده، ضبطی یا در قالب خلاصه و گزارش پخش میشوند.
وی درباره حضور زائران غیرایرانی در این برنامه گفت: بخشی از شرکتکنندگان از خارج از کشور به مشهد مشرف میشوند و بخشی دیگر نیز از میان زائران خارجی حاضر در حرم یا افراد مقیم انتخاب و همراه گروهها میشوند.
سجادیزاده با اشاره به هدف اصلی اجرای «حسینیه حرم» در حرم مطهر رضوی بیان کرد: یکی از اهداف مهم این برنامه، استفاده از ظرفیت مردمی در اجرای مراسم حرم و شریککردن مردم در محافل و مجالس امام رضا (ع) است. ما تلاش میکنیم مسئولیتهایی به مجموعههای خارج از آستان قدس، هیئتها، نهادهای مردمی و گروههای فعال واگذار شود تا نقش مردم در برگزاری مراسم حرم پررنگتر شود
او افزود: هدف دیگر این است که اقوام، استانها و قومیتهای مختلف در مراسم حرم بهصورت فعال حضور داشته باشند و مردمیبودن ساحت حضرت رضا (ع) شبیشازپیش جلوه پیدا کند.
مسئول اجرای برنامه «حسینیه حرم» در پایان با اشاره به جایگاه امام رضا (ع) در مجالس عزاداری سیدالشهدا (ع) گفت: ما حضرت رضا (ع) را بهعنوان اولین بانی مجالس عزاداری دهه محرم میشناسیم و اجرای این برنامه را نوعی ادای دین از سوی استانها، اقوام و قومیتها به محضر امام رضا (ع) میدانیم.
نظر شما