به گزارش عتبه نیوز، شیخ بهایی را همه میشناسند، همگان میدانند او علاوه بر اینکه فقیه، حکیم، عارف، منجم، شاعر، ریاضیدان، مورخ، ادیب و دانشمند مشهور قرن دهم و یازدهم هجری بود، بهعنوان یکی از جامعترین افراد روزگار خویش در وسعت معلومات و تنوع اطلاعات شهرت داشت.
همه میدانند معماری حرم امام رضا (ع) از جمله یادگاریهای اوست. احتمالاً بسیاری از مردم درباره سفرهای زیادی که شیخ بهایی با پادشاه صفوی به ایران بهویژه حرم مطهر رضوی داشت و همین موضوع باعث آشنایی این دانشمند برجسته با این مکان مقدس شد هم اطلاع دارند، اما فرارسیدن سوم اردیبهشتماه که سالروز تولد این شیخ عالم است میتواند مقدمهای برای معرفی بیشتر او و خدماتش به حرم مطهر رضوی باشد.
از معماری بناهای تاریخی اصفهان تا حرم امام هشتم (ع)
تاریخ را که ورق میزنیم وقتی به اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم هجری قمری میرسیم دقیقاً زمانی که پادشاهان دوره صفوی بهویژه شاهطهماسب به توسعه گنبد و گلدسته بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) توجه ویژهای داشتند. این توجه که به واسطه حضور پادشاهان دوران صفوی در اصفهان از معماری بناهای تاریخی این شهر شروع شده بود، در سالهای مختلف باعث شد اقدامات اساسی و گسترده.ای چه به لحاظ ساختاری و چه به جهت کاربرد شیوههای معماری و نگارگری در مجموعه معماری حرم مطهر رضوی ایجاد شود.
در قرن دهم هجری قمری وقتی شیخ بهایی که از نوادگان حارث همدانی یکی از یاران با وفای امیرالمؤمنین (ع) از دیار شامات بود به ایران کوچ کرد، گویی توجه به توسعه ساختاری و کاربردی و بهصورت ویژه توجه به معماری در حرم امام هشتم (ع) شرایط متفاوت و البته بیشتری پیدا کرد، در واقع شیخ بهایی اولین سنگ بنای معماری ایرانیاسلامی را بهصورت جدی در حرم امام رضا (ع) پایهریزی کرد.
او قبل از اینکه در سفرهای متعدد با پادشاهان دوران صفوی با حرم امام رئوف آشنا شود، دستی در معماری بناهای تاریخی و ماندگار اصفهان داشت، حتی پس از توسعه حرم رضوی و طراحی معماری صحن عتیق، طراحی بنای کنونی گنبد و گلدستههای بارگاه ملکوتی امام هشتم (ع)، به عراق سفر کرد و در طراحی و انجام معماری حرمین امامان معصوم (ع) نیز نقش مهم خود را ایفا کرد.
از معماری شگفتانگیز حرم مطهر رضوی تا وقف کتابها به کتابخانه
کارشناسان معماری از شیخ بهایی بهعنوان نابغهای کمنظیر، عالم علم، حکمت و فقه یاد میکنند که توفیق یافته تا علم مهندسی و معماری را در تمدن صفوی و حرمهای معصومین به کار بگیرد و معتقدند، معماری او در حرم مطهر رضوی شگفتانگیز است.
شیخ بهایی در سال ۱۰۳۰ هجری قمری درگذشت، اما قبل از مرگ، وصیت کرد تا کتابخانه شخصیاش به حرم امام رضا (ع) هدیه داده شود، میراثی گرانقدر که شامل بیش از ۴ هزار نسخه خطی و چاپ سنگی و قرآنهای منسوب به دستخط ائمه معصوم (ع) است و به خط کوفی و بر روی پوست آهو کتابت شدهاند.
او همچنین وصیت کرده بود تا پیکرش را در جوار بارگاه مطهر رضوی و در حجرهای که محل تدریسش بود، دفن کنند، بر اساس همین وصیت، پیکر این دانشمند عالم در سمت پایین پای مبارک حضرت رضا (ع) به خاک سپرده شد.
در حال حاضر مقبره این عارف و دانشمند جهان اسلام در صحن آزادی حرم مطهر رضوی در رواقی با کتیبهها و آیینهکاریهای بسیار زیبا، محل زیارت بسیاری از زائران است.
مهدیه قمری
نظر شما