به گزارش عتبه نیوز، محمدجواد استادی، مدیر کلان پروژه مکتب هنر رضوی در مؤسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی، با تبیین جایگاه زیارت در مکتب هنر رضوی، اظهار کرد: زیارت تجربهای ساده و تکرارشونده نیست، بلکه انسان را وارد نظمی تازه و افقی عمیق از معنا میکند و همین ویژگی آن را به یکی از مهمترین مبانی شکلگیری هنر رضوی، تبدیل کرده است.
وی با اشاره به اینکه عناصر معماری، کتیبهها و دیگر اجزای حرم مطهر رضوی تنها کارکردی زیباییشناختی ندارند، افزود: آنچه در صحن و سرای حرم مشاهده میکنیم، حامل روایت و معناست؛ حتی سکوت در این فضای قدسی نیز واجد دلالت معنایی است. از این منظر، همه اجزای حرم مطهر رضوی بخشی از یک منظومه معناساز به شمار میآیند که تجربه زیارت را عمیقتر و ماندگارتر میکنند.
استادی هنر رضوی را فراتر از تزیینات صرف دانست و تصریح کرد: هنر رضوی در سطح تجربه انسانی عمل میکند. این هنر تنها به بازنمایی یا انتقال معنا بسنده نمیکند، بلکه در فرایندی مستمر به خلق و بازتولید معنا میپردازد.
وی ادامه داد: خوشنویسی، شعر، داستان، نقاشی، موسیقی و حتی رفتارهای جمعی زائران، اجزای یک دستگاه فرهنگی واحد هستند که زیستجهان قدسی را شکل میدهند. این عناصر در کنار یکدیگر تجربهای منسجم از زیارت پدید میآورند و به شکلگیری هویتی فرهنگی مبتنی بر معارف رضوی یاری میرسانند.
استادی خاطرنشان کرد: این زیستجهان قدسی امروز در حافظه تاریخی جامعه ایرانی ریشه دوانده و به بخشی جداییناپذیر از هویت فرهنگی ایران تبدیل شده است.
بااینحال، اهمیت هنر رضوی تنها در میراث گذشته آن خلاصه نمیشود؛ بلکه نیرویی زنده و جاری است که همچنان معنا تولید میکند، ذائقه فرهنگی میسازد و در تربیت انسان نقشآفرین است؛ ویژگیای که در بسیاری از نظامهای هنری مشابه کمتر مشاهده میشود.
وی در تشریح تفاوت هنر رضوی با دیگرگونههای هنر دینی گفت: بسیاری از هنرهای دینی در سطح نمادها باقی میمانند، اما هنر رضوی به متن زندگی انسان وارد میشود و امتداد اجتماعی زیارت را شکل میدهد. این هنر از سطح نشانهها فراتر میرود و به تجربهای زیسته تبدیل میشود؛ تجربهای که جهت میبخشد، اولویتها را سامان میدهد و سلیقه فرهنگی میآفریند.
مدیر کلان پروژه مکتب هنر رضوی با اشاره به فعالیتهای پژوهشی انجامشده در مؤسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی اظهار کرد: طی پنج سال گذشته، پژوهشهای گستردهای درباره مکتب هنر رضوی در این مؤسسه انجام شده است.
در پرتو حمایتهای تولیت آستان قدس رضوی، افقهای تازهای برای شناخت ظرفیتهای این مکتب گشوده شده و اکنون مجموعههای مختلف آستان قدس رضوی در مسیر تبیین و توسعه آن فعالیت میکنند.
استادی با تأکید بر ضرورت گسترش مبانی نظری این حوزه افزود: هنوز چارچوبی جامع و منبعی راهبردی برای تعریف و تبیین مکتب هنر رضوی در اختیار نداریم و لازم است این مسیر با جدیت بیشتری دنبال شود تا این مکتب بتواند در آموزش هنر، تولید آثار هنری و شکلدهی بهنظام زیباییشناسی کشور نقشی مؤثرتر ایفا کند. مکتب هنر رضوی یک ضرورت نظری است؛ مکتبی که میان هنر و معنا نسبتی تازه برقرار میکند و میتواند افقهای جدیدی را پیش روی هنر معاصر ایران بگشاید.
وی در پایان با اشاره به تأکید امام شهید انقلاب اسلامی (رضوانالله تعالی علیه) بر ضرورت حضور هنر در متن زندگی مردم و خلق زبانی ریشهدار و درعینحال معاصر، گفت: هنر رضوی منبعی برای گشودن افقهای تازه در عرصه فرهنگ و هنر است و با نگاه راهبردی آستان قدس رضوی و تلاشهای صورتگرفته در مؤسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی، امروز جایگاهی ویژه در فضای فرهنگی و هنری کشور یافته و میتواند نقشی مؤثر در آینده هنر ایران ایفا کند.
نظر شما